Gàidhlig na Lasair: Clàr ceòl ùr

'Se taghadh de òrain roc cruaidh bho dhiofar chòmhlan a th' ann an Gàidhlig na Lasair. Thathas a' cruinneachadh puirt bho cheithir chòmhlan roc Gàidhlig a tha a' cluich ann an diofar dhùthaich, agus aon seann òran bho na 80an.

Bha mi elach air dh de na cmhlain mar-th, Mill a h-Uile Rud Seattle nan Stitean Aonaichte is Oi Polloi Dn ideann , tha na dh air a bhi ri cel a-nis son beagan bhliadhnaichean.

Cha robh mi cho elach air na dh eile, Atomgevitter Glaschu is an cmhlan Sgitheanach Nad Aislingean, cmhlan a tha a' cluich rud nas coltaiche ri tecno na ri cel roc na punc, co-dhi nam bheachdsa.

'S e feallsanachd a' chlr seo, Gidhlig na Lasair, gur e ndar de sabaid na ceannairc a th' ann a bhi a' bruidhinn agus a' seinn na Gidhlig. Tha teachdaireachd air a' bhileig anns a' chis a' mneachadh cho drainneach is tha cor na cnan is gun fheum sinne mar Ghidheil a bhi ga bruidhinn na caillidh sinn ar cuid cnan is cultar. Tha e inntinneach gu bheil an teachdaireachd Beurla beagan eadar-dhealaichte bhon Ghidhlig, beagan nas eadar-niseanta, a' mneachadh mar a tha na mltean bhliadhnaichean de dh' eachdraidh is cultar gam mchadh le toinn de mhr-chultar na Beurla.

Feumas gu bheil sin a' ciallachadh gu bheil mi nam ndar de cheannairceach son a bhi ag isteachd ris an seo gun luaidh air a' chrr.

Tha an cel lidir le roc fiadhaich g. Ag isteachd ri Atomgevitter a' seinn 'S e Muncaidh a th' Annam agus Aye Robot , tha thu faireachdainn gu bheil thu a' cluinntinn ar-a-mach is togalaichean a' spreidheadh mun cuairt ort. Saoilidh tu gun deach cuideigin gu Oifis a' Phuist le na gunnaichean. An toirear an grim mi son a bhi a' glrachadh ceannairc le a bhi ag rdh sin? Ch sinn.

Feumaidh mi a rdh gun fheumainn isteachd ri Pg a-rithist Mi bhon chmhlan Sgitheanach Nad Aislingean turas na dh mus do chrd e rium ceart. An taice ri na puirt eile bha e a' faireachdainn gu math slaodach is nas coltaiche ri seann ran Gidhlig le cel dealanach mus do thisich na posan rap. Chan eil mi buileach cinnteach am b' e seo an clr ceart dha ran coltach ri sin, bha e cho eadar-dhealaichte bhon fheadhainn eile. Ach dh' iarrainn barrachd de Nad Aislingean a chluinntinn.

Bha an da chmhlan air an robh mise elach, Mill a h-Uile Rud is Oi Polloi gu math lidir le taghadh math de mheasgachadh de rudan a chuala mi roimhe agus nach cuala mi.

A h-uile treub a chluinneas mi Oi Polloi is Mill a h-Uile Rud tha iad a' crdadh rium nas fherr. Bha an da phort Ramalair Risgte is Crath d' Thn gu h-raid lidir.

Tha roc mar seo a' freagairt for mhath air suidheachadh nan Gidheal. Tha roc cho cruaidh ri seo math dha daoine a tha fiadhaich is ag igheach is a' sabaid. Tha adhbhairean gu ler aig igridh is luchd-ciil a tha a' bruidhinn is an cuir an cuid taic ris a' Ghidhlig a bhi fiadhaich is ag igheach. Tha eachdraidh againn de firneart is lmhachas-lidir an aghaidh na Gidhlig a' ciallachadh gu bheil adhbhairean feirg gu ler againn. Tha gu ler againn mun n sinn igheach is cel cruaidh. Chan e nach robh fearg againn roimhe seo, tha fulangas is str ga fhilleadh ann an rain ar n-eachdraidh le fuinn snoga is muinntir na Beurla den bheachd gu bheil sinn a' seinn mu dheidhinn cho bidheach is a tha fraoch anns an Fhoghair.

Tha an clr seo a' sealltainn gu bheil cultar lidir de roc ann an Gidhlig. Tha e for nach buin a' mhr-chuid de na cmhlan sin dhan Ghidhealtachd, ach tha e for gu bheil daoine gan leantainn air Ghidhealtachd is gu bheil feadhainn mar Mill a h-Uile Rud cha mhr a' coimhead air na sgrean Gidhlig mar an "dachaigh spioradail." Is dcha gu bheil roc cruaidh a' freagairt air muinntir nan sgrean Gidhlig, co-dhi air na balaich, air sgth is gu bheil sinn cleachdte ri fuaim cruaidh na gaoithe agus nan tonn. Is dcha.

Ach tha fios gu bheil Gidheil gu ler measail air cel cruaidh roc. Ann an saoghal far nach eil na stiseanan radio Albannach a' danamh mran dha luchd-isteachd a tha didheil air roc 's e ceist a th' ann carson nach eil Radio nan Gidheal a' craoladh prgram roc. Tha prgram aca dha cel Country mar-th agus tharraingeadh an leithid idh dhan Ghidhlig.

Cha bu choir dha na cmhlain cisean fhgail aig an seo. Tha sinn ag iarraidh barrachd a chluinntinn.

*Tha Gidhlig na Lasair ri fhaotainn bho Phroblem Records, air www.problemrecords.co.uk na bho www.activedistribution.org son 5.

ENGLISH SUMMARY: A new punk-rock Gaelic compilation shows that Gaelic rock is alive, loud, and aggressive. The songs are anything but the tame cliche of old-style Gaelic music, with an anger about the state of the language coming through loud and clear in the music.