Gaelic: Sgainnealan dopaidh – tha tòrr nas miosa ri thighinn ann an 2013, a rèir choltais

By DÀIBHIDH ROTHACH SPÒRS
Published on 08/12/2012 12:19

SE crìonadh Lance Armstrong an sgainneal dopaidh as motha bho dh’fhàillig Ben Johnson deuch­ainn-fala aig Geamannan Olimpeach Seoul.

Tha rothaireachd a-rithist air a tàm­ail­teachadh agus, do mhòran, tha seo ’na dhearbhadh gu bheil an spòrs cho coirbte ’s a bha e a-riamh.

Tha an Union Cycliste Internationale (UCI) a’ dol ás àich­eadh gun do dhìon iad Armstrong bho chas­aid droga on bha an Teacsach air fàs ro chudrom­ach do dh’ìomh­aigh na rothair­eachd agus a’ mhargaidh luach­mhoir Ameir­eag­anaich. Tha ceis­t­ean ann an robh iad da-rìribh air son – no comasach air – dop­adh a spìonadh ás. Ach coirbte ’s gu bheil an spòrs, tha sgrùdadh air, an dà chuid am broinn rothaireachd fhèin agus bho ùghdarrasan pob­lach, a tha nas cruaidhe na air spòrs sam bith eile.

Le Buidheann Dopaidh nan Stàitean Aonaichte, no USADA, a’ cleachdadh aithisgean o bhuill na seann sgioba aige, clàraidhean ionmhasail agus atharrachaidh­ean bitheòlasach san fhuil aige, lorgadh Armstrong ciontach le fianais shuidheachail, thugadh a sheachd tiotalan Tour de France bhuaipe ’s chaidh a thoirmeasg bhon spòrs gu sìorraidh mar pheanas. Theab nach robh binn cho cruaidh air lùth-chleasaiche sam bith ann an saoghal spòrs.

Rè 2011, rinn an UCI 3,313 deuchainn-droga taobh a-muigh àm co-fharpais, an coimeas ri ITF, an Caidreachas Teanais Eadar-Nàis­eanta, a rinn 21. Rinn UEFA 456 ann an sèasan 2011/12. Air eagal gun lorg iad fìrinn ghrànda, is dòcha, tha ball-coise agus teanas am measg iomadh spòrs a th’ air fhèin-sgrùdadh a sheach­nadh aig an ìre a tha a’ dol ann an rothaireachd. Nas miosa, á 200 sampall fala a lorgadh fo Operación Puerto ann an 2006, chreach poilis Spàinnteach taigh an ligh­iche-spòrs chonnspaidich Dotair Euf­emiano Fuentes. Cha do dh’ain­m­icheadh gu poblach ach 50 rothaiche, ’s bha ainmean lùth-chleasaichean bho spòrs­ach­an eile air an cumail am falach. Ach tha Jesus Manzano, a bha ’na rothaiche ’s ’na chliant aig Fuen­tes aig an àm, a’ cumail a-mach gun robh cluicheadairean La Liga, gu sònraichte feadhainn aig Barcelona agus Real Madrid, a’ frithealadh taigh an dotair, le Fuentes fhèin ag ràdh, mas fhìor, “Nam bruidhninn, bhiodh Cuach na Cruinne air a reubadh bho sgioba nàis­eanta na Spàinne.” Tha Manzano cuid­eachd daing­eann ’na bheachd gun robh lùth-chleas­aichean, dòr­nairean agus cluich­eadairean teanas am measg clian­tan an dotair.

Dh’fhaodadh staing na roth­air­eachd coimhead beag suarach seach na thig am bàrr nuair a thèid Operación Puerto gu cùirtean lagha an-athbhliadhn’.