Tàlant cho m"r ri tàlant MhicGill-Eain

Published on Friday 8 July 2011 13:30

SE An Druim bho Thuath (Clàr, £8.99) an treas nobhail aig Tormod Caimbeul (Tormod a' Bhocsair) agus mar sin cha leig sinn a leas a bhith ann an teagamh sam bith mun stoidhl' aige.

Se sersaichean snraichte ciil as fhaisg' oirre - jazz, is dcha, no siomfonaidh, neo port mr air a' phob. Se 'm plot an rud as lugha. Tha caractaran cudromach, tha trr bruidhne 's fuaim ann, 's ged tha pailteas a' tachairt fad na h-ine buinidh a' chuid as motha dheth dhan t-siubhal 's chan ann dhan rlar. Ann am faclan eile, chan eil am plot ach 'na leisgeul, cha mhr, air son mle diofar h-r-gheallaidh bheag a tha an urra ri eirmseachd chainnte agus cmhradh dathail gus idh an leughadair a ghlacadh 's a chumail.

Tha daonnan d shersa charactar ann - an fheadhainn a tha ann an da-rribh 's an fheadhainn air am bi iadsan a' bruidhinn, a' cuimhneachadh, a' seinn neo a' bruadar. Se 'n trioblaid (mar gum bitheadh!) gu bheil cumhachdan an ghdair cho lidir 's gu bheil an duine as iomallaiche dhiubh a' leum far na duilleig cho be 's a tha na "promh charactaran".

Bha a' chiad leabhar dhe na tr, Deireadh an Fhoghair (1979), mu bhs coimhearsnachd ann an Ledhas. Cha deach nobhail a b' fherr a sgrobhadh ann an Gidhlig san 20mh ceud. Bha an drna fear, Shrapnel (2006), air a sheatadh an Dn ideann agus cho fad 's a bha plot aige bha e 'na nobhail lorg-phoilis. Bha an Caimbeulach a' putadh a-mach crochan na nobhail Ghidhlig agus a thaobh litreachais, co-dhi, tha sin a' cur Shrapnel os cionn Deireadh an Fhoghair fhin.

Tha An Druim bho Thuath car eadar na dh. Tha e air a sheatadh ann an taigh-sta air Ghaidhealtachd agus chan ann do Ledhas a bhuineas na promh charactaran: Mgr Craig (inspeactor de sherseigin), Mgr Farquharson (ditto), Bart (trabhalair) agus Rose (t Ghallda). Tha amharas agam gun robh an t-ghdar a' feuchainn an toiseach ri teicheadh Ledhas ach ma bh, cha deach leis. Tha na h-ainmean eile 's na stiridhean (fi 's beul Mhgr Craig 's Mhgr Farquharson) gar sor tharraing air ais dhan eilean.

Se am plot an rud as supailte. Tha srainnsear ag iarraidh rm san taigh-sta, rud a gheibh e. "Na faighnich dhmhsa ach chanainn, a' dol a rir a chruth 's a chol'ais, gum buineadh e dhan ite. Cruchaill de dhuine, caol agus crr air na sia troighean. Man osa Crosd."

Tha e ann daonnan ged nach eil e air ainmeachadh. Aon latha tha e a' ceannach bothan. Tha e faighneachd an toiseach a bheil samhlaichean ann - taibhsean. Tha e ga fhaighinn air 50 's a' dol a dh'fhuireach ann. Tha a' chaitheamh a' sor chur s dha 's tha a' chaibideal mu dheireadh ag innse mar tha muinntir an taigh-sta, na h-aon chirdean a th' aige, a' diligeadh ri chorp.

Anns an nobhail aig Alasdair a' Bhocsair, Am Fear Meadhanach (1992), se an sgrobhadair, "mise" na sgeulachd, a tha a' bsachadh.Mar a chunnaic sinn mar-th, tha "mise" ann an An Druim bho Thuath cuideachd, ach tha e cho be ri be ged a bhios e a' slpraich. Tha sin a' cur an t-srainnseir air re eile 's a' toirt a smaointean oirnn: co ?

Air an toirt cmhla, tha na tr nobhailean aig Tormod a' Bhocsair airidh air a' mholadh as irde. Cha chreid mi gu bheil saoghal na Gidhlig mothachail gu bheil tlant 'nar measg a tha cho lidir ri tlant MhicGill-Eain neo MhicThmais, ach ann am modh-sgrobhaidh eile.

[e-mail]