Newton: stoidhle tradiseanta le car ùr san earball

Published on Friday 4 July 2008 22:08

THA Michael Newton, Sgeulachdan an Dà Shaoghail ann an Ceithir Litrichean (Sandstone, £7.95), eu-coltach ri ficsean Gàidhlig sam bith eile th' air a' mhargadh an-diugh. Tha an t-ùghdar air tilleadh gu stoidhle agus cuspair a bha cumanta o chionn ceud bliadhna - sìthichean, sgrìobhadh an cruth litrichean, tòrr fhaclan nach cluinnear gu tric, sgeulachdan tradiseanta gam filleadh san t-seanchas. Agus chuir e car iongantach ùr-nodha no dhà 'nan earball cuideachd.

Air son aon rud, tha bridealachd agus drisealachd a' togail cinn an-siud 's an-seo. 'S beag air bheag tha e tighinn thugad gu bheil an t-ghdar a' togail ar n-eachdraidh 's ar dualchais 'na dhrn, gan tionndadh agus gan sgrdadh bho thaobh o nach deach am faicinn roimhe. Car mar a n iad sna filmichean nuair dh'fhosglas actair frids 's a chithear a lmh a' tighinn thugad mar gun robh thu 'nad bhotal bainne.

Ann an aon litir tha sinn a' coinneachadh ri Anndra MacMhathain, duin' g a tha a' cuideachadh nam bochd le chuid luibhean agus leighisean. Tha na h-ghdarrasan Gallda ga chur an greim, ga chrdh, ga fheuchainn anns a' chirt mar "Andro Man", ga dhteadh gu bs mar bhuidseach 's ga losgadh. Ann am faclan eile, tha an t-ghdar a' gabhail ainm agus tachartais eachdraidheil 's a' leigeil fhaicinn dhuinn an t-sersa frinn fhalaichte shisealta a tha, is cinnteach, air an claibh.

Anns an aon digh tha Newton air a bhe-ghlacadh leis na facail "Tr nam Marbh" a tha (ann an rann raidh) mar ainm aig na sthichean air an t-saoghal againne. Agus siud sinn a-nis a' coimhead air an t-saoghal mh-thoilichte againne tro shilean nan sthichean.

Seo sgrobhadh mac-meanmnach den t-sersa as fherr. Tha mi 'n dchas gun leugh gach ghdar san t-sreath "r-Sgeul" an leabhar 's gum faic iad ciamar a nithear rud r-nodha a riaraicheas inntinn an 21mh ceud dualchas "sean-fhasanta".

Chan eil a' Ghidhlig san leabhar ro fhurasta. Tha i 'na cothlamadh car nenach de chainnt Charmina Gadelica (95 s a' cheud) 's de chainnt luchd ionnsachaidh an latha an-diugh (5 s a' cheud). Ach tha gerr-chunntas Beurla ann.