Gaelic: Bho Knapper’s Yard gu Lios a’ Chnapaire?

By RAGHNALL MACILLEDHUIBH LEABHRAICHEAN ÙRA
Published on 22/09/2012 00:00

THug mi an aire gu bheil Seon­aidh Ailig Mac a’ Phearsain a’ toirt tuilleadh shlaicean air gnìomh­achas an eadar-theang­achaidh san fhéin-eachdraidh-beatha aige Steall à Iomadh Lòn.

“’S e bhith ’g eadar-theangachadh smodail gu tuilleadh sgudail rud nach dèan feum do chànan sam bith,” tha e ’g ràdh. “Ma nì e dad idir ’s e cron.”

Gu fortanach tha e a’ mìneachadh “smodal” mar “aithisgean bliadhnail”! Mar thuirt mi an-seo roimhe, tha mi ag aontachadh ris gu bheil cor a’ ghnìomhach­ais ’na imcheist, ach tha mi ga cheangal ri cor na Gàidhlig. Ma tha a’ Ghàidhlig gu bhith beò, feumar fuasgladh a lorg do chor cugallach an eadar-theangachaidh.

Mar sin, tha mi toilichte gun do laigh eisimpleir air leth inn­t­inneach de dh’obair a’ ghnìomh­achais air an deasg agam son a léirmheasadh, dà leagan dhen leabh­ran ghrinn a gheibh thu nuair théid thu dhan taigh-tasg­aidh ann am Bail’ Ùr an t-Sléibhe: fear Beurla, Highland Folk Mus­eum, anns a bheil na prìomh thiot­alan air gach duilleig san dà chànain, agus fear a tha gu tur ann an Gàidhlig, Taigh-Tasgaidh Sluagh na Gàidhealtachd.

Nise chan e an t-amas agam an-seo a bhith faotainn coire ach a bhith beachdachadh: ciamar a ghabhas rudan mar seo a dhèanamh nas fheàrr? Oir chan eil teagamh nach e “eadar-theang­ais” seach “Gàidhlig” a chanadh cuid ri móran den chainnt a tha ri fhaotainn annta.

Ach tha seòrsa de leus a’ tigh­inn thugam nuair a laigheas mo shùil air td 19 san dà leabhar. Anns a’ chiad leagan se tiotal na duilleig “The Knapper’s Yard / Togalach Luchd-obrach”. Anns an dàrna fear se ’n tiotal “Gàrradh Fear-leasachaidh an Rath­aid”. Tha e follaiseach gun d’fhàs a’ Ghàidhlig na b’ fheàrr eadar an dà leagan. ’S tha e bualadh orm: saoil a bheil “eadar-theangais” ’na ceum riatanach san obair? A bheil sinn ag iarraidh cus air ar n-eadar-theangairean òga ann a bhith a’ dol bho Bheurla ghrinn gu Gàidhlig ghrinn – bho Knapper’s Yard gu Lios a’ Chnapaire, can – anns an aon leum?

Tha na leabhrain a’ cosg £2.50 am fear on Highland Folk Mus­eum, Bail’ Ùr an t-Sléibhe.