Atharrachadh a dhìth air a' Mhòd is chan e sguabadh as

Published on Sunday 26 August 2007 00:56

TUIGIDH mi cuid de na bh' aige nuair a chàin Coinneach MacLeòid, an comhairliche a Inbhir Nis, am Mòd. Thuirt e nach b' fhiach an fhèill tuilleadh is gum bu chòir cuimseachadh air Fèis Ceilteach a bhiodh ann an Inbhir Nis a h-uile bliadhna.

Tha esan a' cumail a-mach nach eil an fhis inntinneach gu ler, gur e a th' ann an cus dheth daoine dreach a' gabhail nan aon rain, agus nach eil am Md ceart a' tiseachadh gu anmoch anns na taighean-seinnse.

Tha air bruidhinn mu fis Cheilteach r a chuir an ite a' Mhid, rud dha na dthchannan Ceilteach gu lir, agus e den bheachd gu bheil am Md aig croch a thuras.

Tha e ceart, is tha e cerr. Gu tur cerr.

Chan eil teagamh sam bith nach eil earrainn den chineadh ceart. Is iomadh rud a tha cerr air a' Mhd, c againn nach eil seachd searbh sgth de na h-raidean mra fada Beurla mus tig buil nam farpais a-mach? C againn nach do chrath cinn mu cho beag is a nochd aig cuid de na farpaisean? Tha e for gur iad na cilidhean is na coinneamhan air an oidhche cridhe ceart a' Mhid. Is gur ann an sin a tha an sprs ceart

Ach chan e freagairt a th' ann cur as dhan Mhd. Ma tha muinntir Inbhir Nis ag iarraidh rudeigin r a bhi aca, bhiodh sin gl mhath. Ma tha iad den bheachd gum b' fhiach e fis r Cheilteach a bhi ann, chan eil cerr air Inbhir Nis rudeigin a dhanamh air an ceann fhin. Ma bhios e follaiseach gu bheil an Fhis r seo cho math is trr nas fherr na am Md, thid daoine thuicese, is seargaidh am Md as leis fhin. Cha bhi e ach ndarrach.

Ma tha daoine m-thoilichte leis a' Mhid, feuchaidh iad ri atharrachadh a thoirt orra. Ma thathas fhathast m-thoilichte, fuirichidh iad aig an taigh. N iad rud air an ceann fhin. Leigibh leis a' chrr againn toileachas fhaighinn as an fhill.

Tha am Md a' crdadh ri sean is g. Tha e a' toirt misneachd dha na cailleachan. Tha e a' misneachadh cuid de chlann ga a bhi a' gabhail idh ann an cnan is cel an sinnsearan.

Cha thuig mi rim mhaireann carson a tha a' bheachd seo a' nochdadh bho chuid, gun fheum cur as dha rudeigin a tha a' dol air adhart ann an Gidhlig ma tha rud r a bharrachd gu bhi air a stidheachadh.

Bhiodh a' cheist ormsa cuideachd mu dheidhinn cho Gidhlig agus cho Gidhealach is a bhiodh an fhill r seo. Thathas a' bruidhinn mun "dchas gum biodh ite aig a' Ghidhlig" anns an gnothaich r.

Ach chan eil "dchas gum biodh ite aig a' Ghidhlig" math gu ler. Chan eil fis "ite aig a' Ghidhlig" math gu ler ann an fis Cheilteach ann am promh bhaile na Gidhealtachd.

Bhiodh dragh ormsa cuideachd mu dheidhinn d bhiodh iad a' ciallachadh bhon bhratach Ceilteach. Is iomadh sersa ciil a chluinnear anns an l a th' ann aig fisean a tha a' gabhail Ceilteach orra fhin, is gun gl bheag de cheangal aige ri rud sam bith a thuigeas mise mar Ceilteach na Gidhealach.

Chrdadh e rium rudeigin r fhaicinn, ach mar rud r a bharrachd a bhi ann. Is chan ann a bhi a' sguabadh as rud a bhuineas dhuinn mar-th.

Chan eil cil cerr air a bhi ag ath-leasachadh cisean aig a' Mhd. Bhiodh dh na thr atharraichean feumail, samhail:

Casg air raidean ann an cainnt sam bith ach Gidhlig a-mhin.

Duaisean a bharrachd dha nithean ra. Farpais posan YouTube ann an Gidhlig?

Leasanan Gidhlig saor a bhi a' dol ann an sgre a gheibh am Md co-dhi bliadhna roimhe agus bliadhna as a dhidh.

Riaghailt gun fheum e tilleadh dha na h-Eileanan Siar gach ceithir bliadhna aig a' char as lugha.

Cuiridh mi geall gu bheil mle moladh eile ann dhan Mhd, gu ler a bhios mran nas ciallaich na an fheadhainn agamsa.

Ach tha rud eile a' cur dragh orm mun bheachd r seo.

A bheil an duine seo a' bruidhinn mun t-aon Inbhir Nis, Promh Bhaile na Gidhealtachd, agus a chuir casg air sanasan d-chnanach anns a' mhr-chuid den bhaile? Agus fis far a bheil cnan nan Gidheal a' faighinn ite, tha sin ann an sgrobhadh beag mn nach gabh a leughadh.?

Cuiridh iad an gnothaich aca fhin an rdagh.

TEACH YOURSELF GAELIC

Gabh: Take/Accept

One of Gaelic's most versatile words, but is pronounced in two ways depending on dialect, either as gav or gaw. That means words based on the verb also vary in pronunciation. Gabhail, meaning taking, is either said as gaw-wal, or gah-val. And gabhaidh, for will take, is either gaw-wee or gav-vee. It means take as in take possession of, or accept, as in taking food, accepting advice - gabh comhairle (gav-gaw coo-wharle), and even taking a rest, gabh d' anail (gaw dan-nal), take your breath. Also means 'be able to' as in An gabh sin a dhanamh? (Un gaw/gav shin a yeanoo) - Can that be done? A singer is said to be a' gabhail rain (uh gaval aw-rann) - taking a song.